- Anti-visie: een concrete beschrijving van het leven dat je over 5 tot 10 jaar absoluut niet wilt leiden.
- Herkomst: de auteur Dan Koe beschrijft de oefening in 2023 in een nieuwsbriefartikel. Bekend werd ze eind 2025 door zijn video „How to fix your entire life in 1 day“.
- Effect: afwijzing is meestal concreter dan een wensbeeld. Wie weet wat hij niet wil, herkent in het dagelijks leven sneller welke beslissing de verkeerde kant op leidt.
- De beslissende stap komt daarna: elk punt krijgt een tegenpool. Pas daaruit ontstaan visie en doelen.
- Met AI: een AI vindt in eigen notities patronen die over weken verspreid liggen en daardoor ondergesneeuwd raken. Persoonlijke notities horen alleen thuis in tools waaraan je die data toevertrouwt.
In juni 2026 schreef ik in mijn journal een lijst met 16 dingen op die ik in mijn leven niet wil. Sommige zijn klein, zoals laat in de avond eten. Andere zijn fundamenteel: 40 uur per week werken, voor alles alleen verantwoordelijk zijn, moeten bezuinigen op de kwaliteit van voedsel omdat het geld niet toereikt. Het voorbeeld daarvoor komt van Dan Koe. De lijst hangt bij mij niet aan de muur, ze staat als notitie naast mijn journal, en in oktober kwamen er 3 punten bij. De methode is snel uitgelegd. Het echte werk zit in het eerlijk opschrijven en in de stap daarna.
Anti-visie: het idee achter de oefening van Dan Koe
Dan Koe is auteur en oprichter en schrijft over zelfstandig ondernemen als eenmanszaak, over focus en persoonlijke ontwikkeling. In juli 2023 beschrijft hij de anti-visie uitgebreid in zijn artikel “A Full Guide To Reinvent Your Life”. Zijn gedachte: eerst de afwijzing verduidelijken, dan in de tegenovergestelde richting werken. Een concrete anti-visie scherpt volgens Koe de blik voor patronen, zodat je in het dagelijks leven kansen opmerkt die anders verloren gaan.
Breed bekend werd de oefening eind 2025 met zijn video „How to fix your entire life in 1 day“ en het gelijknamige artikel. Daarin maakt ze deel uit van een dagprotocol. 's Ochtends schrijf je anti-visie en visie op, overdag onderbreken herinneringen de automatische piloot, 's avonds vat je alles samen. Koe vergelijkt het leven daarbij met een spel. De anti-visie is wat op het spel staat, de visie het doel. Daaronder volgen een jaardoel, een maandproject, 2 tot 3 dagelijkse handelingen en regels over wat je onderweg niet opoffert.
Mijn lezing: de anti-visie werkt, omdat afwijzing concreter is dan een wens. "Meer vrijheid" blijft vaag. "Geen 40-urige werkweek" kun je aan elke nieuwe opdracht en elk verzoek toetsen.
Anti-visie maken in 5 stappen
Koe noemt in zijn artikel uit 2023 5 stappen. Ik heb ze als vragen geformuleerd en aangevuld met een vraag uit de video. Neem een ongestoord uur, met papier of een leeg document.
- Je omgeving observeren: Hoe leven de mensen om je heen? Waar brengt hen dat over 10 jaar, en wil je daar zelf ook naartoe?
- De dieptepunten bekijken: Welke ervaringen wil je nooit meer meemaken? Wat heeft je moeilijkste periodes veroorzaakt?
- Lijst schrijven: Schrijf alles op wat je niet wilt, zo concreet mogelijk. Volgens Koe moet de lijst onprettig zijn.
- Doordenken naar de toekomst: Hoe ziet een heel gewone dinsdag er over 5 en over 10 jaar uit als er niets verandert? Wat zou dit leven je hebben gekost?
- Vertalen naar handelen: Wat zou je dagelijks moeten leren, opbouwen of laten om te voorkomen dat deze lijst werkelijkheid wordt?
Concreet betekent dit: je schrijft „in de avond geen mails meer op de telefoon“ in plaats van „minder stress“ en „niet meer voor de tv eten“ in plaats van „gezonder leven“. Hoe preciezer een punt is geformuleerd, hoe makkelijker je de situatie herkent als ze zich in het dagelijks leven voordoet. Algemene punten lezen prettig en veranderen niets.
Van anti-visie naar visie
De lijst alleen is geen plan. Ik gebruik hem als kompas, niet als schrikbeeld. Daarvoor heeft elk punt een tegenpool nodig, want pas de tegenpool zegt waarheen de reis gaat. Zo ziet dat eruit voor 3 punten van mijn lijst:
| Anti-visie | Tegenhanger | Eerste stap |
|---|---|---|
| 40 uur per week werken | Werken op resultaat, niet op aanwezigheid | Dagen plannen rond werkblokken met een duidelijk resultaat in plaats van rond kantooruren |
| Voor alles alleen verantwoordelijk zijn | Terugkerende taken draaien zonder dat ik ze aanstoot | AI-werkprocessen die concepten leveren, ik geef vrij |
| Moeten bezuinigen op boodschappen | Een reserve die kwaliteit in het dagelijks werk mogelijk maakt | Terugkerende omzet in plaats van losse projecten |
Uit de tegenpolen formuleer je je visie in 1 zin. Daaruit leid je, net als bij Koe, een jaardoel en een maandproject af. De weg loopt dus van afwijzing naar richting.
Anti-visie voortzetten met AI
Mijn anti-visie staat in Obsidian, samen met mijn dagboek, projectnotities en de logboeken van mijn werk met AI. In oktober 2026 heb ik Claude gevraagd mijn notities en mijn verzoeken aan de AI van de afgelopen 7 weken te doorzoeken op punten die op de lijst thuishoren. Claude werkt daarbij als AI-agent: het opent de bestanden zelf, filtert op datum en zoekt naar terugkerende ergernis, naar grenzen en naar zinnen als "dat wil ik niet meer".
Claude leverde 14 kandidaten, elk met datum of vindplaats, enkele met een kort citaat. Veel bewijs kwam uit mijn gedicteerde verzoeken aan de AI, dus uit zinnen die ik nooit voor een lijst had bedoeld. Daarbij zat een punt dat op mijn lijst van juni ontbrak: ’s avonds niet weten wat af is en wat blijven liggen is.
Een opdracht hiervoor kan zo kort zijn:
Lees mijn notities en mijn verzoeken sinds begin september. Zoek maximaal 15 dingen die ik blijkbaar niet wil. Noem bij elk punt de datum en een kort citaat als bewijs. Verzin niets.
De AI stelt voor, de beslissing blijft bij mij. Een punt komt alleen op de lijst als ik het bij het lezen meteen herken.
Persoonlijke notities zijn gevoelige data. Voordat je dagboek of journal aan een AI geeft, controleer je in de instellingen van je tool of de inhoud voor training mag worden gebruikt, en schakel je dat zo nodig uit. Ook zonder training slaat de aanbieder de inhoud meestal een tijd op, hoe lang staat in zijn privacyverklaring. Notities over andere mensen, bijvoorbeeld over klanten of familie, laat je beter weg. Welke data in welke tool mogen, hoort sowieso bij elke invoering van AI in het bedrijf.
Grenzen van de methode
De anti-visie heeft een zwakte die in de methode zelf zit: afwijzing geeft een richting weg, maar geen richting naartoe. Wie alleen vermijdt, belandt snel in een leven dat vrij is van de ergste punten en toch niet past. Daarom hoort de tegenpool uit het vorige onderdeel er altijd bij.
Koe zelf raadt bovendien aan niet meteen alles af te breken wat op de lijst staat. Een bedrijf, een werkdag of een woonplaats veranderen over maanden en jaren. De lijst laat zien waar de ombouw naartoe gaat. Het tempo bepaal jij.
En de lijst is nooit af. Sommige punten lossen zichzelf op, andere komen erbij omdat je een nieuwe situatie voor het eerst meemaakt. Lees je anti-visie daarom af en toe door en vraag je bij elk punt of het nog klopt.
Hoe ik AI in het dagelijks werk voor zulke analyses inzet, laat ik elke zondag zien in de nieuwsbrief AI Sync.
Alles op deze pagina kun je zonder mij uitvoeren. Nieuwe tools en wijzigingen voeg ik hier toe, elke zondag staat er daarover een tip in de nieuwsbrief.
Naar de AI SyncIk richt met je een systeem in waarin een AI je notities, gespreksverslagen en projecten analyseert en jij de beslissingen neemt. Ter plekke van Eisenstadt tot Mattersburg en Wiener Neustadt, online in het hele Duitstalige gebied.
Meer hieroverVeelgestelde vragen
Wat is een anti-visie?
Een anti-visie is een concrete beschrijving van het leven dat je over 5 tot 10 jaar absoluut niet wilt leiden. Ze dient als uitgangspunt voor je eigen visie. Van elk punt dat je afwijst, leid je een tegenhanger af, en uit die tegenhangers formuleer je je doelen voor het komende jaar en de komende maand.
Van wie komt de anti-visie?
De oefening is bekend geworden door de auteur Dan Koe. Hij beschrijft haar in juli 2023 in zijn artikel „A Full Guide To Reinvent Your Life“. Breed bekend werd ze eind 2025 door zijn video en zijn artikel „How to fix your entire life in 1 day“, waarin de anti-visie deel uitmaakt van een dagprotocol.
Hoe lang duurt het om een anti-visie te maken?
Een eerste versie ontstaat in ongeveer een uur als je ongestoord schrijft. Koe zelf verdeelt het werk in zijn protocol over een hele dag, met vragen in de ochtend, herinneringen overdag en een samenvatting in de avond. Klaar is de lijst daarna niet, ze groeit mee met nieuwe ervaringen.
Wat is het verschil tussen anti-visie en visionboard?
Een visionboard toont beelden en wensen voor de toekomst. De anti-visie beschrijft het tegenovergestelde, dus het leven dat je wilt vermijden. Het ene sluit het andere niet uit. Koe begint met de anti-visie en leidt de visie er pas uit af. Ik vind dat zinvol, omdat afwijzing vaak concreter is dan een wensbeeld.
Kan een AI helpen bij de anti-visie?
Ja, bij het herkennen van patronen. Een AI kan journal, notities of chatgeschiedenis doorzoeken op terugkerende ergernis en getrokken grenzen en kandidaten met bewijs voorstellen. Wat op de lijst komt, moet je zelf beslissen. Persoonlijke notities horen alleen in tools aan wie je deze gegevens toevertrouwt.
Wijzigingen in dit artikel
- 22 oktober 2026Eerste versie.
