- Second Brain z AI to folder z plikami tekstowymi na twoim komputerze, który czyta i edytuje program AI.
- Program i model AI można wymienić, folder zostaje. Dzięki temu twoja wiedza należy do ciebie, a narzędzie tylko wynajmujesz. Plik z instrukcjami, AGENTS.md, jest według agents.md używany w ponad 60 000 projektów open source.
- Na start potrzebujesz 3 plików: jednego o sobie, pliku z instrukcjami o nazwie AGENTS.md i pliku statusu dla pierwszego projektu.
- Plik z instrukcjami AGENTS.md czytają według dokumentacji producentów Codex, OpenCode i Hermes Agent, według agents.md także Cursor. Claude Code czyta go, dopóki w folderze nie leży własny CLAUDE.md.
- Start trwa około 1 godziny, do tego dochodzi instalacja programu AI. Obsidian do czytania plików jest bezpłatny, program AI korzysta z Twojego konta u dostawcy modelu. Codex jest według OpenAI zawarty także w bezpłatnym planie ChatGPT.
- To, co czyta program AI, trafia do przetworzenia do dostawcy modelu. Poufne dane klientów wymagają dlatego własnych reguł.
Second Brain z AI rozstrzyga, czy co rano tłumaczysz AI swoją firmę od nowa, czy ona kontynuuje tam, gdzie skończyliście. Prowadzę całą firmę z takiego folderu: projekty, wiedzę o klientach, zasady i szablony. W tej instrukcji budujesz najmniejszą użyteczną wersję: z 3 plikami w około 1 godzinę, do tego dochodzi instalacja programu AI. Jeśli najpierw chcesz wiedzieć, co program AI w ogóle robi z plikami, przeczytaj najpierw Agenci AI w prostych słowach.
Second Brain to folder, a nie program
Second Brain z AI składa się z folderu z plikami tekstowymi na twoim komputerze i programu AI, który ten folder czyta i edytuje. Program jest narzędziem, folder jest wiedzą. Jeśli zmienisz narzędzie, wiedza zostaje tam, gdzie była.
Stoi za tym zasada, którą przejąłem od Nicka Milo: posiadać własne pomysły, a narzędzie AI tylko wynajmować. Narzędzia AI szybko się zmieniają. Ceny, modele, funkcje i warunki umów za pół roku będą wyglądać inaczej niż dziś. Twoje myśli, decyzje i procesy nie powinny więc być związane z żadnym pojedynczym narzędziem.
Pliki tekstowe w formacie Markdown to spełniają. Markdown to czysty tekst z kilkoma znakami dla nagłówków i list. Każdy komputer otwiera takie pliki, także za 20 lat, i każdy program AI potrafi je czytać.
Wiedzę na koncie dostawcy można zabrać ze sobą tylko częściowo
Wiedza, którą zapisujesz w projektach, wspomnieniach i własnych instrukcjach dostawcy AI, leży na jego koncie i tylko częściowo da się ją stamtąd wyciągnąć. Eksport danych z Claude zawiera według Anthropic rozmowy i dane konta, ale nie oryginalne pliki, które wgrałeś. Eksportu wiedzy z projektów strona pomocy nie opisuje (stan na listopad 2026).
Na co dzień długo tego nie widać. Zakładasz projekt, wgrywasz dokumenty, piszesz instrukcje, a AI zna cię z tygodnia na tydzień coraz lepiej. Cena wychodzi przy zmianie: inny program nic z tego nie wie. Zaczynasz tam od pustego czatu.
Z własnym folderem to się odwraca. To, co AI musi wiedzieć o twojej pracy, zapisuje w twoich plikach. Następny program czyta te same pliki.
Budowa Second Brain w 5 krokach
Na start potrzebujesz folderu, 3 plików tekstowych i programu AI. Te 5 kroków zajmuje łącznie około 1 godziny, do tego dochodzi instalacja programu AI. Programować nie musisz.
Krok 1: Załóż folder (5 minut)
Załóż na komputerze folder, na przykład „Moja firma”, z 3 podfolderami: „Projekty”, „Wiedza” i „Szablony”. Na początku nie potrzebujesz większej struktury. Nowe foldery powstają później z pracy, a nie na desce kreślarskiej.
Do czytania i pisania polecam Obsidian. Otwierasz tam folder jako „Vault” i widzisz po lewej swoje pliki, po prawej tekst. Obsidian zapisuje według własnej pomocy wszystkie notatki jako zwykłe pliki tekstowe w lokalnym folderze i możesz je edytować w każdym innym edytorze tekstu. Program jest według cennika bezpłatny także do pracy.
Krok 2: Napisz plik o sobie (20 minut)
Plik ueber-mich.md mówi każdej AI, kim jesteś i jak pracujesz. Zastępuje wyjaśnienie, które w przeciwnym razie wpisujesz w każdym nowym czacie. Napisz w nim to, co nowy pracownik powinien wiedzieć pierwszego dnia.
# O mnie
## Kim jestem
- Imię i nazwisko, firma, miejscowość
- Co oferuje moja firma i dla kogo
## Jak pracuję
- Odpowiadaj krótko i konkretnie, bez wstępów.
- W razie niepewności przyjmij sensowne założenie i je nazwij.
- Zapytaj, zanim coś usuniesz lub wyślesz.
## Co mnie irytuje
- Frazesy i język reklamy
- Pytania, na które możesz odpowiedzieć sam
## Aktualny stan
- Nad czym teraz pracuję (z datą)Napisz plik własnymi słowami i najlepiej podyktuj. Może być niedokończony. Ważna jest ostatnia sekcja z datą, bo twój punkt ciężkości się zmienia, a AI inaczej pracuje ze starym stanem.
Krok 3: Utwórz plik z instrukcjami AGENTS.md (10 minut)
Plik AGENTS.md leży na samej górze folderu i mówi programowi AI, jak ma pracować w tym folderze. To powód, dla którego późniejsza zmiana programu kosztuje niewiele: według agents.md standard jest rozwijany przez Agentic AI Foundation pod Linux Foundation, a wiele programów czyta ten sam plik.
# Zasady dla tego folderu
Najpierw przeczytaj plik ueber-mich.md.
## Archiwum
- Projekty leżą w Projekte/<Name>/, każdy z plikiem Status.md.
- Trwała wiedza leży w Wissen/, szablony w Vorlagen/.
- Nie zakładaj na górze nowych folderów bez zapytania mnie.
## Sposób pracy
- Jeśli wymienię projekt, przeczytaj najpierw jego Status.md i powiedz mi w 2 zdaniach, na czym stoimy.
- Po każdym ukończonym kroku wpisz w Status.md: stan, następny krok, datę.
- Niczego nie usuwaj i niczego nie wysyłaj bez mojej zgody.Trzymaj plik krótki. Każda linijka jest czytana przy każdym uruchomieniu, a długi plik z zasadami kosztuje uwagę AI. Mój własny miał we wrześniu 2026 około 35 000 znaków. Dziś ma mniej niż połowę, a wszystko, czego potrzebuje tylko jeden obszar, jest w pliku z zasadami tego obszaru.
Jeśli używasz Claude Code i w folderze jest już plik CLAUDE.md, albo Claude Code nie czyta twojego pliku AGENTS.md, wpisz na samej górze pliku CLAUDE.md wiersz @AGENTS.md i utwórz plik, jeśli jeszcze go nie ma. Wtedy Claude Code wczytuje twoje reguły z tego samego pliku co inne programy, a to, co dotyczy tylko Claude Code, jest pod spodem.
Krok 4: Wykonaj pierwsze zadanie z AI (15 minut)
Zainstaluj program AI według instrukcji producenta i zaloguj się na swoje konto. Potem wybierz w programie folder „Moja firma” jako folder roboczy. Jeśli pracujesz w terminalu, najpierw przejdź do tego folderu i uruchom program tam.
Następnie daj programowi prawdziwe zadanie z twojego tygodnia. Wcześniej załóż w „Projekty” folder dla tego projektu z plikiem Status.md i wpisz do niego 3 linijki: o co chodzi, co jest już zrobione i co jest następne.
Powiedz wtedy na przykład: „Dalej z Website Tischlerei.” Program czyta plik z instrukcjami, znajduje plik statusu i odpowiada, na czym stoimy, zanim zacznie. W tym miejscu czujesz różnicę w porównaniu z pustym czatem.
Krok 5: Po każdej pracy zapisz stan (2 minuty na sesję)
Second Brain rośnie tylko wtedy, gdy po każdej pracy coś trafia do plików. Zasada na to jest już w twoim AGENTS.md: AI sama wpisuje do pliku statusu stan, następny krok i datę. Ty tylko krótko sprawdzasz.
To samo dotyczy błędów. Jeśli poprawiasz AI po raz drugi w tym samym miejscu, każ jej zapisać poprawkę jako regułę w pliku. Poprawka w czacie jutro będzie zapomniana, reguła w pliku obowiązuje w każdej przyszłej sesji.
Narzędzia: Obsidian do czytania, program AI do pracy
Potrzebujesz 2 narzędzi: jednego do czytania plików i drugiego, w którym AI na nich pracuje. Do czytania wystarczy Obsidian albo dowolny edytor tekstu. W przypadku programu AI decyduje głównie to, jaką subskrypcję już masz i jak ważna jest dla ciebie niezależność od dostawcy.
| Program | Producent | Modele AI | Czyta jako plik z instrukcjami | Pasuje, gdy |
|---|---|---|---|---|
| Claude Code | Anthropic | tylko Claude | CLAUDE.md, bez tego pliku AGENTS.md | masz subskrypcję Claude |
| Codex | OpenAI | Modele OpenAI | AGENTS.md | masz konto ChatGPT |
| OpenCode | Anomaly, otwarte źródło | wielu dostawców, także modele lokalne | AGENTS.md, w przeciwnym razie CLAUDE.md | nie chcesz wiązać się z jednym dostawcą |
| Hermes Agent | Nous Research, otwarte źródło | wielu dostawców, także modele lokalne | AGENTS.md i inne | agent ma działać dla ciebie na stałe |
Dane pochodzą z dokumentacji producentów, stan na listopad 2026. Sam pracuję codziennie z Claude Code, a od listopada 2026 dodatkowo z Hermes Agent. OpenCode i Codex nie testowałem sam na potrzeby tego poradnika.
2 programy, które często się wymienia, nie są pierwszym krokiem. T3 Code jest według producenta nakładką, która steruje istniejącymi programami, takimi jak Claude Code lub Codex, i wymaga zalogowania w jednym z nich. Jest zbudowany do pracy programistycznej. Claude Cowork nie potrzebuje terminala i na pulpicie pracuje także z podłączonymi folderami, ale według Anthropic działa na serwerach dostawcy i zapisuje sesje oraz pliki na koncie Claude.
Mój Second Brain: jeden folder, 2 programy AI
Mój Second Brain to folder z około 20 000 plików tekstowych, z którego jednocześnie korzystają Claude Code i Hermes Agent. Leżą w nim stany projektów, wiedza o klientach, profile marek, szablony i 57 w pełni opisanych procesów pracy, od oferty po newsletter. Otwieram ten folder w Obsidian, a programy AI czytają go bezpośrednio.
Plik o mnie nazywa się u mnie christoph.md. Claude Code ładuje go przez swój własny plik z regułami, wszystkie inne programy czytają go jako pierwszy. Plik AGENTS.md jest u mnie odnośnikiem do tego samego pliku z regułami, abym utrzymywał reguły tylko w jednym miejscu.
Przeszkoda przy drugim programie: Gdy w listopadzie 2026 podłączyłem Hermes Agent do tego samego folderu, wiedza i przepływy przeszły od razu. Blokady nie przeszły. W Claude Code mały skrypt sprawdza u mnie przed każdym zapisem, czy AI nie tworzy tekstu dla klienta bez przeczytanego profilu marki ani nie wymyśla na górze nowego folderu. Te blokady są związane z programem, a nie z folderem. Teksty dla klientów piszę więc nadal w Claude Code, dopóki blokady nie zadziałają także w drugim programie.
Wniosek z tego: wszystko, co leży w folderze jako tekst, przenosi się razem z Tobą. Wszystko, co ustawiasz w programie, budujesz na nowo przy zmianie. Im więcej leży w folderze jako tekst, tym jesteś swobodniejszy.
Do pojedynczych pytań wystarczy gotowy produkt
Własny folder nie opłaca się każdemu. Jeśli używasz AI tylko do pojedynczych pytań i tekstów, wystarczy projekt w ChatGPT lub Claude, a wysiłek włożony w foldery i zasady się nie zwróci.
3 oznaki przemawiają za własnym folderem: ciągle tłumaczysz AI to samo. Pracujesz nad projektami, które trwają tygodniami. Albo chcesz, żeby Twoja wiedza przetrwała zmianę dostawcy.
2 ograniczenia warto znać. Folder z plikami tekstowymi nie zastępuje kopii zapasowej, potrzebuje jej, tym bardziej gdy AI w nim zapisuje. Jak to zrobić, opisuje poradnik o strategii kopii zapasowych w erze AI. A Second Brain dla jednej osoby to jeszcze nie system wiedzy dla firmy: gdy w tym samym folderze pracuje kilka osób, potrzebne są uprawnienia, zatwierdzanie zmian i zasady dla poufnych danych.
Od własnego folderu do wiedzy firmy
Przejście od osobistego Second Brain do wiedzy firmowej to wdrożenie w firmie, a nie kolejny folder. Ustalamy przy tym, jaka wiedza do niego trafia, kto co może widzieć i zmieniać, jak chronione są dane klientów i jak zespół z tym pracuje.
To wdrażam w firmach i szkolę pracowników: zarządzanie wiedzą z AI. Jeśli wolisz najpierw poczytać sam, wdrażanie AI w firmie pokazuje kolejność pierwszych kroków.
Najczęstsze pytania o Second Brain z AI
Czym jest Second Brain?
Second Brain to system poza głową, w którym zapisujesz i odnajdujesz wiedzę, decyzje i stan swoich projektów. Pojęcie upowszechnił Tiago Forte książką „Building a Second Brain”. Z AI dochodzi nowe zadanie: system nie jest już tylko archiwum, program AI go czyta i na nim pracuje.
Czy potrzebuję Obsidian do Second Brain z AI?
Nie. Obsidian to okno na folder z plikami tekstowymi, które ułatwia czytanie i linkowanie. Pliki to według Obsidian czysty tekst w formacie Markdown i można je otwierać i edytować w każdym innym edytorze tekstu. Program AI nie potrzebuje Obsidian, czyta folder bezpośrednio.
Jaki program AI nadaje się na początek?
Weź program do abonamentu, który już masz: Claude Code z abonamentem Claude, Codex z kontem ChatGPT. Jeśli nie chcesz wiązać się z żadnym dostawcą, OpenCode to wybór z najmniejszym uzależnieniem, bo według własnej dokumentacji współpracuje z wieloma dostawcami i z modelami lokalnymi. Pliki w folderze są w każdym przypadku te same.
Czy moje dane zostają na moim komputerze?
Folder zostaje na Twoim komputerze. To, co program AI z niego czyta, trafia jednak do przetworzenia do dostawcy modelu. Anthropic pisze dla Claude Code, że dane wejściowe i odpowiedzi przechodzą przez sieć do modelu. Przy kontach prywatnych Anthropic używa danych do trenowania tylko wtedy, gdy włączone jest odpowiednie ustawienie.
Czy mogę wyeksportować swoją wiedzę z ChatGPT lub Claude?
Tylko częściowo. Eksport danych z Claude zawiera według Anthropic rozmowy i dane konta, ale nie wgrane oryginalne pliki. Eksport wiedzy projektowej nie jest opisany na stronie pomocy. Jeśli twoja wiedza od początku leży w plikach tekstowych we własnym folderze, eksport nie jest potrzebny.
Czym jest plik AGENTS.md?
AGENTS.md to plik tekstowy w folderze, który mówi programowi AI, jak ma tu pracować. Według agents.md standard jest rozwijany przez Agentic AI Foundation pod Linux Foundation i używany w ponad 60 000 projektach open source. Ponieważ wiele programów czyta ten sam plik, przy zmianie programu nie musisz pisać swoich zasad od nowa.
Źródła
- Forte Labs (Tiago Forte): „Building a Second Brain: The Definitive Introductory Guide”, fortelabs.com, dostęp 19 listopada 2026
- Obsidian Help: „How Obsidian stores data”, obsidian.md, dostęp 19 listopada 2026
- Obsidian: „Obsidian Pricing”, obsidian.md, dostęp 19 listopada 2026
- Agentic AI Foundation, Linux Foundation: „AGENTS.md”, agents.md, dostęp 19 listopada 2026
- Anthropic, Claude Code Docs: „How Claude remembers your project (Abschnitt AGENTS.md)”, code.claude.com, dostęp 19 listopada 2026
- Anthropic, Claude Code Docs: „Data usage”, code.claude.com, dostęp 19 listopada 2026
- Anthropic, Claude Help Center: „How can I export my Claude data?”, support.claude.com, dostęp 19 listopada 2026
- Anthropic, Claude Help Center: „Get started with Cowork”, support.claude.com, dostęp 19 listopada 2026
- OpenCode Docs: „Rules”, opencode.ai, dostęp 19 listopada 2026
- OpenCode Docs: „Providers”, opencode.ai, dostęp 19 listopada 2026
- OpenAI, Codex Docs: „Custom instructions with AGENTS.md”, learn.chatgpt.com, dostęp 19 listopada 2026
- Nous Research, Hermes Agent Docs: „Context Files”, hermes-agent.nousresearch.com, dostęp 19 listopada 2026
- OpenAI: „Pricing (Codex w planach ChatGPT)”, learn.chatgpt.com, dostęp 19 listopada 2026
- Nous Research, Hermes Agent Docs: „Hermes Agent FAQ”, hermes-agent.nousresearch.com, dostęp 19 listopada 2026
- Nous Research: „Hermes Agent (repozytorium, licencja MIT)”, github.com, dostęp 19 listopada 2026
- Anomaly: „OpenCode (Repository, Lizenz MIT)”, github.com, dostęp 19 listopada 2026
- Ping: „T3 Code (README)”, github.com, dostęp 19 listopada 2026